ปลั๊กพ่วงมาตรฐาน มอก. เลือกยังไงให้ปลอดภัย

บทความนี้มีลิงก์ affiliate ถ้าคุณซื้อผ่านลิงก์ เราอาจได้ค่าคอมมิชชันโดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม และไม่มีผลต่อผลการคัดสรร อ่านเพิ่มเติม

ปลั๊กพ่วงเป็นของที่ทุกบ้านมี แต่หลายคนใช้แบบเสี่ยงโดยไม่รู้ตัว เช่น เสียบกาต้มน้ำกับเตารีดในรางเดียวกัน หรือพ่วงปลั๊กต่อกันหลายทอด บทความนี้สรุปว่าปลั๊กพ่วงที่ได้มาตรฐานดูยังไง ควรเลือกขนาดเท่าไร และเครื่องใช้ไฟฟ้าแบบไหนไม่ควรเสียบผ่านปลั๊กพ่วง

หมายเหตุจากทีมคัดสรร: บทความนี้เรียบเรียงจากหลักความปลอดภัยทางไฟฟ้าทั่วไปและข้อมูลที่ผู้ผลิตระบุบนฉลาก ทีมยังไม่ได้ทดสอบแต่ละยี่ห้อเอง ถ้าปลั๊กหรือสายไฟในบ้านมีปัญหา ควรให้ช่างไฟฟ้าตรวจ

สรุปสั้น ๆ: เลือกปลั๊กพ่วงยังไงให้ปลอดภัย

• ต้องมีเครื่องหมาย มอก. 2432-2555 ซึ่งเป็นมาตรฐานของชุดสายพ่วงที่ขายในไทย
• ดูพิกัดกำลังไฟ ที่ตัวปลั๊ก เช่น 10A (ประมาณ 2,300 วัตต์) หรือ 16A (ประมาณ 3,500 วัตต์) แล้วรวมวัตต์ของเครื่องที่จะเสียบให้ไม่เกิน
• เลือกขาปลั๊กแบบ 3 ขามีสายดิน และมีเบรกเกอร์หรือฟิวส์ตัดไฟเมื่อใช้เกิน
• เครื่องที่กินไฟสูง เช่น แอร์ ตู้เย็น เครื่องทำน้ำอุ่น ฮีตเตอร์ ควรเสียบกับปลั๊กผนังโดยตรง
• ห้ามพ่วงปลั๊กต่อกันหลายทอด และเลิกใช้ทันทีถ้าปลั๊กร้อน มีรอยไหม้ หรือขาหลวม

มอก. 2432-2555 คืออะไร

มอก. 2432-2555 คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมสำหรับชุดสายพ่วง หรือที่เรียกกันว่าปลั๊กพ่วงหรือปลั๊กราง ปลั๊กพ่วงที่ผ่านมาตรฐานนี้ผ่านการทดสอบเรื่องวัสดุ ขนาดสายไฟ และความทนความร้อน ให้มองหาเครื่องหมาย มอก. พร้อมหมายเลขบนตัวปลั๊กหรือบรรจุภัณฑ์ ถ้าไม่มีหรือเลือนจนอ่านไม่ออก ไม่ควรซื้อ

ข้อควรรู้คือ มอก. เป็นเกณฑ์ขั้นต่ำ ไม่ได้แปลว่าปลั๊กพ่วงรับไฟได้ไม่จำกัด ยังต้องดูพิกัดกำลังไฟและใช้งานให้ถูกวิธีด้วย

คำนวณว่าปลั๊กพ่วงรับไหวไหม

บนตัวปลั๊กพ่วงจะเขียนพิกัดเป็นแอมป์ (A) หรือวัตต์ (W) ไฟบ้านในไทยประมาณ 220–230 โวลต์ คิดง่าย ๆ ว่า 10A รับได้ราว 2,300 วัตต์ และ 16A รับได้ราว 3,500 วัตต์ จากนั้นรวมกำลังไฟของเครื่องที่จะเสียบพร้อมกัน ซึ่งดูได้จากฉลากหรือคู่มือของแต่ละเครื่อง

เครื่องใช้ไฟฟ้า	กำลังไฟโดยทั่วไป	เสียบปลั๊กพ่วงได้ไหม
ที่ชาร์จมือถือ โน้ตบุ๊ก	20–100 วัตต์	ได้
ทีวี จอคอม เราเตอร์	10–200 วัตต์	ได้
พัดลม	40–70 วัตต์	ได้
หม้อหุงข้าว	500–1,000 วัตต์	ได้ แต่ไม่ควรเสียบพร้อมเครื่องทำความร้อนอื่น
ไดร์เป่าผม เตารีด	1,000–2,000 วัตต์	ระวัง ใช้ทีละเครื่อง
กาต้มน้ำไฟฟ้า ไมโครเวฟ หม้อทอดไร้น้ำมัน	1,000–2,200 วัตต์	ระวัง ใช้ทีละเครื่อง หรือเสียบปลั๊กผนัง
แอร์ ตู้เย็น เครื่องทำน้ำอุ่น ฮีตเตอร์	800–4,500 วัตต์	ไม่ควร เสียบปลั๊กผนังโดยตรง

ตัวอย่าง: ปลั๊กพ่วง 10A เสียบกาต้มน้ำ 2,000 วัตต์ กับไมโครเวฟ 1,200 วัตต์ พร้อมกัน รวม 3,200 วัตต์ เกินพิกัด สายจะร้อนและเบรกเกอร์ควรตัด ถ้าไม่ตัดก็เสี่ยงไฟไหม้ อยากรู้ว่าแต่ละเครื่องกินไฟเท่าไรต่อเดือน ลองใช้ เครื่องคำนวณค่าไฟ

เลือกปลั๊กพ่วง ดูอะไรบ้าง

• เครื่องหมาย มอก.: ต้องมีเลข มอก. 2432-2555 ชัดเจน
• พิกัดกำลังไฟ: ถ้าจะเสียบเครื่องทำความร้อน เช่น กาต้มน้ำหรือหม้อทอด ควรเลือก 16A
• สายดิน: หัวปลั๊ก 3 ขาและช่องเสียบมีรูสายดิน ใช้กับเครื่องที่มีขาดิน เช่น คอมพิวเตอร์และไมโครเวฟ
• เบรกเกอร์หรือฟิวส์: ตัดไฟอัตโนมัติเมื่อใช้เกินพิกัด และกดคืนได้
• ม่านนิรภัย: ฝาปิดในช่องเสียบที่กันเด็กแหย่ของเข้าไป ควรมีถ้าบ้านมีเด็กเล็ก
• ความยาวสาย: เลือกให้พอดีกับที่ใช้ สายที่ยาวเกินแล้วม้วนเก็บไว้ขณะใช้ไฟมากอาจสะสมความร้อน
• ช่อง USB ในตัว: สะดวกสำหรับชาร์จมือถือ แต่ดูกำลังไฟของช่อง USB ด้วย ถ้าน้อยจะชาร์จช้า

ใช้ปลั๊กพ่วงให้ปลอดภัย

• ไม่พ่วงปลั๊กพ่วงต่อกันหลายทอด ถ้าช่องไม่พอให้ซื้อรางที่ช่องเยอะขึ้น หรือเพิ่มปลั๊กผนัง
• ไม่วางสายไว้ใต้พรม ใต้ขาเฟอร์นิเจอร์ หรือในที่ที่โดนเหยียบหรือทับ
• ไม่วางใกล้น้ำ อ่างล้างจาน หรือในห้องน้ำ
• ปิดสวิตช์หรือถอดปลั๊กเมื่อไม่ใช้ โดยเฉพาะตอนออกจากบ้านนาน ๆ
• เปลี่ยนใหม่ทันทีถ้าปลั๊กอุ่นหรือร้อนขณะใช้ มีรอยไหม้ กลิ่นไหม้ พลาสติกบวม หรือเสียบแล้วหลวม

คำถามที่พบบ่อย

ปลั๊กพ่วงกันไฟกระชาก จำเป็นไหม

ช่วยลดความเสี่ยงที่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น คอมพิวเตอร์ ทีวี และเราเตอร์ จะเสียหายจากไฟกระชาก เช่น ตอนฟ้าผ่าใกล้ ๆ หรือไฟดับแล้วกลับมา แต่ไม่ได้ช่วยเรื่องการใช้ไฟเกินพิกัด ยังต้องดูพิกัดกำลังไฟเหมือนเดิม

เสียบแอร์กับปลั๊กพ่วงได้ไหม

ไม่ควร แอร์กินไฟสูงและทำงานต่อเนื่องหลายชั่วโมง ควรใช้ปลั๊กหรือเบรกเกอร์ที่ช่างติดตั้งไว้สำหรับแอร์โดยเฉพาะ แอร์เคลื่อนที่ก็ควรเสียบปลั๊กผนังโดยตรงเช่นกัน

ปลั๊กพ่วงเก่าที่ไม่มี มอก. ยังใช้ได้ไหม

ถ้าใช้กับอุปกรณ์กินไฟน้อย เช่น ที่ชาร์จมือถือ ความเสี่ยงต่ำกว่า แต่ถ้าไม่รู้พิกัด ไม่มีสายดิน หรือไม่มีเบรกเกอร์ ควรเปลี่ยนเป็นรุ่นที่ได้มาตรฐาน โดยเฉพาะถ้าใช้กับเครื่องทำความร้อน

อ่านต่อ: พาวเวอร์แบงก์พกขึ้นเครื่อง เลือกความจุเท่าไรดี · พัดลมไอเย็น ช่วยได้จริงไหม